Door Louis Cornelisse • Binnenlands Bestuur, 29.03.10 • 0 reacties
Niet politici, maar nationale ambtenaren besturen Europa. Door hun specialistische kennis hebben ze in Brussel, maar ook aan het thuisfront bijna vrij spel. De helft van de specialistische ambtenaren die in Europese comités namens nederland onderhandelen, heeft geen mandaat van zijn of haar departement. Ze kunnen hun gang gaan, zegt Gijs Jan Brandsma. Hij promoveerde maandag aan de Universiteit Utrecht op het proefschrift Europa achter de schermen. Brandsma: ‘Van de rest heeft een kwart het mandaat zelf geschreven omdat de materie té technisch is voor leidinggevenden en politici.’Brandsma ondervroeg 294 ambtenaren die in de Europese Unie onderhandelen en 153 leidinggevenden. Ook woonde hij vergaderingen van EU-comités in Brussel bij. ‘De specialistische ambtenaren spreken elkaars taal. Hoe langer ze in het EU-circuit verkeren, hoe meer ze losgezongen raken van hun achterban. Het Europees belang wordt steeds meer naar voren geschoven en ze verliezen het nationale belang uit het oog.’In Brussel zijn er zo’n 250 comités van nationale ambtenaren. die bereiden jaarlijks zo’n tweeduizend beslissingen voor. ‘Vaak heel vergaande, zoals over fijnstof. Dat besluit is gunstig voor de gezondheid, maar maakt de bouw van wegen en woningen aanzienlijk lastiger. Die afweging wordt gemaakt in zo’n comité. De raad van Ministers en het Europees Parlement leggen in grote lijnen het thema vast. De ambtenaren werken dat uit en bepalen de uitkomst.’Indammen Het ‘venijn’, zoals Brandsma het noemt, zit in de uitwerking. Zo’n 40 procent van de nationale beleidsambtenaren blijkt nauwelijks verantwoording af te leggen. ‘Leidinggevenden vinden de materie vaak erg technisch of oninteressant, en leggen de memo’s van hun medewerkers ongezien weg.’ De bazen denken dat beleidsambtenaren wel alarm slaan als een punt politiek relevant wordt. Dat doen ze niet snel, heeft Brandsma ervaren. Niet uit onwil maar omdat ze politieke bananenschillen moeilijk kunnen inschatten. Ze kijken er vooral met een beleidstechnische bril naar.Brandsma: ‘in de meest extreme gevallen voelen beleidsambtenaren zich onaantastbaar op hun eigen dossier. Terecht, want niemand staat op hetzelfde niveau.’ Brandsma denkt dat het ongewenst is dat de ambtenaren strak aan een lijntje worden gehouden, gezien de veelheid aan beslissingen die moeten worden genomen.‘Het is verstandig om vooraf op het departement precies af te spreken welke prioriteiten je als land stelt. Daarnaast kun je vaste momenten inbouwen om terug te koppelen.’ Dat zijn mechanismen die spijt achteraf kunnen indammen, maar niet voorkomen, denkt Brandsma. Hij geeft een aansprekend voorbeeld: het verbod op de gloeilamp. Brandsma benadrukt dat hij niet weet hoe de onderhandelingen precies zijn verlopen. ‘Zeker is dat bij thuiskomst van de delegatie de zaak niet meer terug te draaien is. Ook al doet de actiegroep zoals Human Lights Watch zijn best, geen politicus kan het akkoord van de ambtenaren meer ombuigen.’
Tsja, somtiden giet it libben fan in FNP-riedslid letterlik oer roazen. Dit wykein hie ik it genoegen om mei te dwaan oan de 'himmelaksje' hjir yn Reduzum. Elk hie in part fan it doarp taskikt krigen, en ik hie sawat de helte fan de Bangmastrjitte (oant en mei nûmer 50, wylst de strjitte 100 huzen telt). Dat hâlde yn, alle perkjes, gersfjildsjes en stoepen fan de gemeente oprêde.
Ik haw myn boargerplicht dien. En it foel my noch ta ek. Somtiden moasten jo letterlik oer de boskjes en stikels hinne om plastik pûdsjes of pepierkes te pakken te krijen, mar dan liket it nei de tiid ek wer kreas. OK, aardich wat skrammen oprûn mar ja jo moatte ek sjen kinne dat der wurke is! Us beide famkes hawwe my holpen. Yn in oere wienen wy klear mei ús trijen. De opbringst: in heale jiskepûde fol mei in bierglês, in krante, in protte peukjes, pûdsjes, suertsjeferpakkings, in ferrustke knipper, fjoerwurk fan âld en nij... Ik haw doarpsbelang noch belle om 'prikkers' om de troep wat makliker út it grien te heljen, mar dy wienen troch de gemeente allegear al fersein oan Akkrum! Sa sjogge jo mar, de hiele gemeente wie hjir yn tou, sa hâlde wy meielkoar de saak wat leefber. En it skeelt ús hooplik ek wat belestingsinten...
It is dúdlik, de saneamde 'crisis en herstelwet' wurdt brûkt om dubieuze projekten der troch te drukken. En, foar ús yn Fryslân sit it fenyn yn 'e sturt: 'Als de proef in Barendrecht goed verloopt, worden ook gasvelden in Noord-Nederland volgepompt'. Moarn wurdt der yn 'e Steaten fan Fryslân oer praat (provinsjehûs).
Unfoarstelber. De glêzen whiskey wurde folle op it momint dat bekend wurdt dat it earste Meksikaanske-gryp 'slachtofferke' yn Nederlân sinjalearre is. Ab Osterhaus lit mei safolle wurden en lichemstaal blike dat de bút binnen is. Feestfiere omdat minsken siik wurde en jo dêr sels in soad jild mei fertsjinje kinne. De faksinaasje-mafia falt troch de koer. Sjoch it
bygeand filmke mei firolooch Osterhaus en syn meiwurkers. 'Gezondheid, dat wij dit goed mogen aanpakken'. Stjoer it filmke mar troch, dit is werklik net te leauwen...
In nijsgjirrige ûntwikkeling. Op ferskate lokaasjes fan it Bornego Kolleezje (kristlik fuortset ûnderwiis) op it Hearrenfean binne 'skaadferkiezings' holden. By dy ferkiezing krige de FNP 26,7 persint fan de stimmen. Dat leit alhiel yn de trend fan 3 maart, doe't de FNP op It Hearrenfean 5,2 persint mear stimmen krige as yn 2006 (2006: 3,8 % - 2010: 9,0 %).
Sjoch ek de webside fan de Feanster Krante:
Wy hawwe dizze wike net allinnich riedsferkiezings hân, mar yn Brussel wie ek noch it ien en oar geande. De EFA, de Europarlemintspartij dêr't de FNP ek by sit, hat yn Brussel praat mei de nije foarsitter fan de EU, Herman van Rompuy. Der is ek al in
ferslach makke. Ien fan de saken dy't dêr oankaarte is, is dat in hiel soad regio's yn Europa alhiel net fertsjintwurdige binne yn it Europeesk parlemint ('The lack of representation or even non-representation of minorities and stateless nations was mentioned being a democratic deficit in the EU'). De nije EU-presidint is ûnder oare te witten dien dat it net akseptabel is dat Fryslân hielendal net fertsjintwurdige is yn it Europeesk parlemint. Dêrtroch is de legitimaasje fan it Europeesk parlemint in stik minder en is der ek in demokratyske kleau tusken Brussel en Fryslân. Om efkes in pear foarbylden te neamen:
Litouwen hat 12 EP-ers foar 3.555.000 minsken = 1 op 296.250 ynwenners.
Letlân hat 8 foar 2.230.000 minsken = 1 op de 278.750 ynwenners.
Estlân hat 6 foar 1.340.000 minsken = 1 op 233.333 ynwenners.
Cyprus hat 6 foar 789.000 minsken = 1 op 131.500 ynwenners.
Malta hat 5 foar 400.000 minsken = 1 op 80.000 ynwenners.
De Dútsktalige mienskip yn België hat (fêste) 1 EP-er foar 70.000 ynwenners.
En Fryslân mei 650.000 ynwenners hat net ien Europarlemintariër…
It foarbyld fan de Dútsktalige mienskip yn België jout oan dat EP-ers net perfoarst bûn wêze moatte oan in lidsteat, it kin ek in regio wêze. Persoanlik bin ik wiis mei it opkommen foar de belangen fan Fryslân troch de EFA. It wurdt tiid foar in Europarlemintariër út Fryslân. En dan struktureel ien foar de 650.000 ynwenners, los fan watfoar partij dan ek. Foar myn gefoel is it al hiel lang lyn dat wy ien hân hawwe.
4 jier lyn bin ik keazen as riedslid yn Ljouwert. En no yn Boarnsterhim. Fansels wol wat frjemd, mar ôfgryslike bliid. Wy binne hjir stabyl bleaun op 3 sitten, wylst der wol 2 nije partijen meidogge (D66 en GL). Yn hiel Fryslân hast oeral foarút, wy binne ien fan de grutste winners. In geweldige opstekker. Foar Ljouwert, dêr't ik wei kom, is it oan de iene kant moai dat de FNP prosintueel wer klommen is. Mar wat is liket it my soer dat jo mei (netto) 1,65 sit (hast 1700 stimmen, wylst de kiesdieler 1017 is) dochs op 1 útkomme. Dat wylst de PvdA op 10,05 sit en 11 hellet en it CDA mei 4,15 útkomt op 5 sitten. In soad minsken sille dat net begripe kinne. Hawar, wy binne der de kommende 4 jier foar jo, as der wat is belje of mail ús! En last but not least, tige tank foar alle stimmen.
Hjoed ferkiezings. Yn de gemeente Boarnsterhim is de lêste tiid in soad misgongen, bestjoerlik, finansjeel en organisatoarysk. It wurdt tiid foar in frisse wyn. Foar feroaring. Stim FNP. Bedankt foar jo stim, jo kinne op ús rekkenje!
Ik krige hjoed de neikommende
nijsgjirrige ynformaasje. Sjoch ek
dizze side. En tafallich hie ik oer itselde ûnderwerp ek krekt praat by in gearkomste hjir yn Reduzum fan skoalle. Elkenien fynt it bespotlik dat jo jo paspoart of ID-bewiis toane moatte, wylst jo de stimburoleden al jierren kenne en it ek al dy tiid goed gongen is. Ik bin it mei dyjingen iens dat dit te fier giet en dat jo in protest hearre litte kinne. Lykwols, net stimme jout jo net de kâns om ôf te rekkenjen mei benammen it CDA/PvdA mar ek VVD belied dat anneks is mei de útbou fan de plysjesteat, ek op lokaal nivo. Dus jo protest hearre litte en net op in plysjesteatpartij stimme. Soargje der dus foar dat oare partijen mear te sizzen krije...
Hjoed soe yn Grou op it bordes fan it âlde riedhûs de trouseremoanje fan Boarnsterhim, Hearrenfean en Ljouwert plakfine. Om 14.00 oere soe it ferlossende antwurd komme.
Nei de oankomst fan de prachtige breid Boarnsterhim (yn fol ornaat) en de beide kreaze manlju fan Hearrenfean en Ljouwert binne se troch de trou-amtner ûntfongen. Nei har wolkomstwurd stelde se in pear krityske fragen want in trouwerij tusken 1 frou en 2 manlju is wetlik (noch) net mooglik. De fragen dy’t se stelde: “Hoe komt dit? Hawwe jim der goed oer neitocht en it goed trochpraat mei famylje en bekenden? Witte jim wol dat je net mei twa tagelyk trouwe kinne?”.
Hearrenfean en Ljouwert moasten de antwurden skuldich bliuwe en binne wer nei hûs ta ôfsetten. De trou-amtner hat harren it advys jûn om net te hastich te wêzen en alles soarchfâldich ta te rieden.
Yn de tuskentiid ferkeart de breid Boarnsterhim noch altyd yn ûnwissichheid. Wa wurdt of wurde myn partner(-s)?
De ferkiezingsstunt fan de FNP wie fansels in knypeach nei de politike situaasje. Foar de ferkiezings soe der dúdlikheid komme oer de weryndieling fan de gemeente, mar dy is net kommen. De FNP fynt it net korrekt dat de beloftes net neikommen wurde. Yntusken witte de ynwenners noch net wêr’t sy oan ta binne... In dúdlik sinjaal dat de weryndielingsprosessen lang net altyd soarchfâldich ferrinne.
It is foar de ferkiezings altyd nijsgjirrich wat oerienkomsten en ferskillen binne mei oare partijen. Ik haw dêrta de programma's fan de oare 6 dielnimmende partijen efkes trochnaam. Opfallend is dat guon partijen (lykas it
CDA) mei hiele hege en kostbere ambysjes komme, wylst de gemeente sa earm as in roek is. In dokumint fan 12 siden mei winsken. Sa hâlde jo josels en de kiezers in rêd foar eagen. Yn in radiodebat op de
Omrop haw ik sein, 'Jo hâlde de minsken net ien woarst foar mar in hiele slachterij'. Ik haw my noch ôffrege wêr't stean soe dat der ek noch in fleanfjild by Dearsum komme moast... By
D66 haw ik socht om wat 'oars/anders' is. Har gjalp is 'Anders Ja D66'. No is it bekend dat se Fryslân opheffe wolle, ja dat is oars. Ik haw wol ien ûnderskiedend punt fûn en dat is dat se kwa bedriuweterreinen sizze 'Afronding lopende projecten'. Dêrmei sizze je dus: de doarpen op slot. Want alles moat nei Hearrenfean en Ljouwert. Dat fyn ik in miskenning fan de bedriuwichheid yn de doarpen en har eigen ûntwikkeling. Reduzum gjin lyts bedriuweterreintsje foar eigen ûndernimmers, mar oare doarpen ek net.
Gemeentebelangen hat in superkoart program skreaun, allinnich oer de finânsjes. Op himsels realistysk en sûnder loftkastielen.
Grienlinks hat in program mei in soad oerienkomsten mei dat fan de FNP, bygelyks 'behâld fan en mooglikheden foar bedriuwichheid en wurkgelegenheid tichtby hûs'. Lykwols, der is ek in aksjepunt dat by elk beliedsstik in paragraaf komme moat oer de gefolgen foar bisten. Dat giet my te fier. De
PvdA hat in koart program fan mar 2 siden. Ik freegje my ôf hoe't de PvdA nije skoallen yn Jirnsum en Wergea finansiere wol? Belove se gouden bergen?
De VVD hat in tal ambysjes op it mêd fan sport dêr't ik my fan ôffreegje wêr helje se it jild wei? Gearwurking mei sportstad Hearrenfean en in amtner sportsaken. Yn hoefier is dat betelber en realistysk? En dan ús eigen program, fan de FNP. Ek wy hawwe winsken, lykwols de partij hat al yn in ynlieding sein dat se har bewust is fan de artikel-12 situaasje fan de gemeente en dat mooglik net alles realisearre wurde kin wat yn it program stiet...
|
|
