Laatste artikelen

Posted op

As it giet oer ynfloed en macht, dan leit de measte sizzenskip oer de deistige saken fan ynwenners fan Fryslân noch altyd yn Den Haach, by de Twadde Keamer. Yn Skotlân hat de SNP besifere dat it regear fan 'Westminster', dy't yn it Feriene Keninkryk de toutsjes noch yn hannen hat, faak gjin mearderheid fan de Skotten achter har krigen hat. Hoe sit it mei Fryslân? Op basis fan de ferkiezingsútslaggen en de kabinetten dy't dêrnei foarme binne kin de konklúzje lutsen wurde dat de efterienfolgjende Nederlânske regearen hieltyd minder draachflak yn Fryslân hawwe. 

 

Op de webside www.verkiezingsuitslagen.nl is moai te sjen hoe't by de ferskate ferkiezings stimd is. Jo kinne in kar meitsje hokker ferkiezing, watfoar jier, provinsje ensfh.  As jo dat dan kombinearje mei de wiki-side oer de Nederlânske regearen nei de Twadde wrâldkriich, kinne jo berekkenje hoefolle 'draachflak' der yn Fryslân wie foar de kabinetten dy't der yn dy 68 jier west hawwe. 

 

Yn it foarste plak docht bliken dat der meielkoar 28 kabinetten west hawwe yn dy 68 jier. Dat betsjut dat de measte regearen de rit net útsitten hawwe, mar yn trochsnee nei 2,4 jier al wer opholden binne. 

 

Fia de websiden is goed nei te gean hoe't it sit mei de stimmen yn Fryslân en de fraach oft regearingspartijen al as net mear as 50% fan de Fryske befolking efter har krigen hawwe. Fan 1946 ôf hat leafst yn 22 jier in regear oan de macht west dat net op in mearheid fan de Fryske befolking rekkenje koe. It grutste part dêrfan leit yn de perioade nei 1977. Fan dat jier ôf hat mar 20 jier in kabinet it lân regeart dat op foldwaande stipe fan de befolking fan Fryslân rekkenje koe. Yn mar leafst 17 jier fan dy perioade wie dat net it gefal. It giet om de kabinetten Biesheuvel-2, Van Agt-1, van Agt-3, Lubbers-1, Lubbers-2, Balkenende-2, Balkenende-3 en Rutte-1. 

 

De lêste 11 jier wie it sels sa dat mar de helte fan de tiid in kabinet foarme is dat op mear as 50% draachflak yn Fryslân rekkenje koe... 

Posted op

2013 wie foar Fryslân yn in soad opsichten in jier fan de trochbraak. Wie der earder sprake fan in stik synisme of fielen fan 'Wol wolle, mar net kinne', no is dat radikaal omslein.Yn myn eagen kin de polityk net langer achterbliuwe. Wy moatte ta op in Nij Fryslân!

 

Nei de kampioenswinst fan Cambuur stie it Aldehoustertsjerkhôf begjin maaie fol mei mear as 10.000 minsken. Wa hie tinke kinnen dat dit jier noch in pear kear sa'n grut feest holden wurde soe yn ús haadstêd? Ljouwert wie in absolute underdog yn de race nei Europeeske Kulturele haadstêd 2018, mar is it op 6 septimber al wurden. In eksploazje oan positive uterings folge. Earst wienen Den Haach en Utert al 'ferslein', letter folgen oare grutte stêden as Eindhoven en Maastricht. Minsken lokwinsken elkoar in pear wiken letter noch. In lytser mar net ûnbelangriker súkses folge begjin novimber. De sutelaksje fan Fryske boeken waard nij libben ynblaasd, en mei grut súkses. Troch de offisjele ynstânsjes suver ta dea ferklearre hat in groep jongere entûsjaste skriuwers nei in oprop op facebook de aksje op tou setten. Yn 2014 wurdt it fierder útrôle oer Fryslân fia de stifting 'Tsjil'. Uteinlik folge krekt foar de krystdagen Serious Request op it Saailân yn Ljouwert. It âlde rekôr fan mear as 12 miljoen euro waarde ferpulvere, der kaam in nij wrâldrekôr fan it langste popkonsert yn de wrâld en sawat hiel Fryslân kaam yn aksje.

 

De Friezen leauwe wer yn eigen kinnen en dat is in geweldige winst. It earst wat abstrakte begryp 'mienskip' hat hannen en fuotten krigen. Mar no fierder! Wy hawwe bewiist dat wy súksessen helje kinne en de wrâld in stikje better meitsje kinne. Dan leit it ek yn ús fermogen om de voedselbanken yn Fryslân oerstallich te meitsjen troch minsken in folweardich bestean te jaan. Om folle mear wurkgelegenheid te kreëarjen. In folweardige universiteit yn Ljouwert op te rjochtsjen en de braindrain te kearen. Om knellende regels ôf te skaffen dy't ús dwers sitte. 

 

It wurdt dêrom tiid dat no ek de polityk de omslach makket. It leit yn ús macht om as Friezen mear sizzenskip te krijen oer ús eigen takomst. De helte fan de ynwenners fan de regio's yn de EU hat dat al. It ôfrûne jier hat sjen litten dat wy sels hiel wat kinne. Sille wy ek yn 2014 'Skouder oan skouder' stean om de minsken yn Fryslân in bettere takomst te jaan? #itkinwol is myn biedwurd! 

 

Eenvoudig vertalen naar het Nederlands? www.oersethelp.nl  

Posted op

De FNP en de Partij voor het Noorden pleitsje al hiel lang foar in 'ridlik part' fan de opbringsten fan mynbou-aktiviteiten foar de regio. Finansjeel smite de gasopbringsten Nederlân alle jierren sa’n € 12 miljard op. De gasopbringsten út fjilden yn Noard-Fryslân, de Súdwâl, Tytsjerksteradiel ensfh. smite de Nederlânske steat (útgeande fan 6,9% fan de winning yn Fryslân) op jierbasis 829 miljoen euro op. Foar Grinslân giet it alle jierren om miljarden euro's, om't it grutste 'Slochteren-fjild' yn dy provinsje leit.

 

Oant no ta like de polityk yn Den Haach dôfhûdich te wêzen foar de arguminten fan de beide partijen. Lykwols, op 1 novimber is it rapport fan de kommisje-Meijer ferskynd,

Posted op

Al 74 fan de 148 regio’s en provinsjes yn de EU, dêr’t Fryslân en Nederlân diel fan útmeitsje, hawwe al de mooglikheid om sels wetten ôf te skaffen, te feroarjen of te meitsjen. Dêr hearre ek de lannen by om ús hinne (Dútslân, België en it Feriene Keninkryk). Dy 74 regio’s meitsje ek sawat de helte út fan de befolking yn de EU. Dus de helte fan de ynwenners fan de Europeeske Uny is it al wend dat de eigen regio folle mear sizzenskip hat. Dat binne tsientallen miljoenen minsken! 

 

Fierder is it sa dat der ek útsûnderings mooglik binne, dat wol sizze dat regio’s yn guon lidsteaten ál en oare regio’s net de mooglikheid hawwe sels wetten fêst te stellen. Tink oan it Feriene Keninkryk, dêr’t Skotlân en Wales dy mooglikheid wol hawwe, mar Cornwall en Ingelân net.

Binnen it Keninkryk fan de Nederlannen hawwe Kurasao, Sint Maarten en Aruba al de mooglikheid om sels wetten ôf te skaffen, te feroarjen of te meitsjen. Sy hawwe, alhoewol’t se yn ynwennertal en oerflak folle lytser binne as Fryslân, binnen it keninkryk de mooglikheid om sels wetten te meitsjen. 

 

As Fryslân deselde mooglikheden hawwe soe as regio's yn Dútslân of België dan kinne in hiel soad knellende regels fan Den Haach hjir ôfskaft of feroare wurde!   

 

Eenvoudig vertalen naar het Nederlands? www.oersethelp.nl 

Posted op

Der binne in hiel soad regio’s en sels lidsteaten yn Europa dy’t lytser binne as Fryslân en dochs hiel goed draaie. Sa hawwe autonome regio’s mei wetjaand foech lykas de Dútsktalige mienskip yn België (75.000 ynw), de Aland eilannen (25.000 ynw) en Súd-Tirol (503.000 ynwenners) gâns minder ynwenners as Fryslân (mear as 640.000 ynwenners). Net allinnich regio’s, mar ek tal fan lidsteaten yn Europa hawwe talsmjittich in lytser oantal minsken, bygelyks Malta (411.000), Lúksemboarch (515.000) en Iislân (315.000). Fansels binne der ek noch de 'mikro-steatsjes' lykas Andorra of Liechtenstein, dy't it ek hiel goed dogge. 

Wat it oerflak oangiet kin ek net sein wurde dat Fryslân te lyts wêze soe. Ta fergelyk: Fryslân is mei 5700 km2 twa kear sa grut as Lúksemboarch (2586 km2)en Malta (316 km2) byelkoar. Sjoch ek de kaart fan de Benelux!  

 

Eenvoudig vertalen naar het Nederlands? www.oersethelp.nl 

Posted op

Is mear sizzenskip goed foar de wurkgelegenheid?

Ja, út wittenskiplik ûndersyk yn 192 West-Europeske regio’s oer in perioade fan 25 jier docht bliken dat de gemiddelde groei 0,5% heger is per jier. Regio’s yn federalisearre Steaten hawwe in signifikant hegere ekonomyske groei. Mear ekonomyske groei (yn BNP) soarget foar mear wurk en in legere wurkleazens. 

 

Eenvoudig vertalen naar het Nederlands? www.oersethelp.nl 

Nelly Maes lit hearre wat de stân fan saken is mei it demokratyske gehalte fan 'Europa'. De PvdA woe bygelyks yn it ferline (mei de Sosjalistyske fraksje) noch mar 3 talen oerhâlde as wurktalen foar de EU (en dêrby it Nederlânsk falle litte). De EFA hat dat witte te kearen. In ûntjouwing dêr't wy tige wach op wêze moatte is dat wy sa stadichoan in Europeeske Uny krije fan earsterangs en twadderangs boargers. Respektivelik fan minsken dy't it al en net mei it belied fan de lidsteaten iens binne en dêrtroch (yn it twadde gefal) beneidield wurde. Fierder is in realiteit dat de hjoeddeistige EU hieltyd mear in EU fan lidsteaten is en bliuwt, lykas dat ek fêstlein is yn it EU-ferdrach. En dat betsjut dat minsken út regio's sûnder steat dy't lykberjochtiging wolle ek hieltyd faker stribje nei in eigen steat.

Posted op

Alle wiken wer genietsje ik fan de kolumns fan Sytze Faber yn it Frysk Deiblêd. Dizze wike jout er de Twadde Keamer in feech út 'e panne. Demokrasy, dat wol yn dit gefal sizze kontrôle op it wurk wat it regear docht troch de keazen folksfertsjintwurdiging, is fier te sykjen. Yn wêzen bepale in pear partijlieders, en dan benammen CDA-lieder Balkenende mei syn 'sekondant' Maxime Verhagen, it belied en is de Twadde Keamer stimfee. Ik leau de man op syn wurd, hy is insider yn it Haachske en âld-Twadde Keamerlid.

Tink net datst mei in mobyltsje yn 'e bûse of tas, of mei in Tomtom yn 'e auto anonym en sûnder kontrôle troch it libben gean kinst. Yn bygeand artikel kinst dat bygelyks lêze. Dat it ek op basis fan de TomTom kin stie yn in artikel yn it Friesch Dagblad. Der is no in onlinerouteplanner ûntwikkele (dêr't Fryslân trouwens 'Noord-Nederland' wurden is) op basis fan de gegevens fan miljoenen mobile tillefoans (dy't in abonnemint by Vodafone hawwe) yn kombinaasje mei de gegevens fan

Posted op

Posted op

Tryater skoart op it stuit wakker mei syn alvestêdetochtfoarstelling. Prachtich projekt. Mar, hoe sit it mei de kâns op in echte alvestêdetocht? Al earder haw ik hjirre witte litten dat ik de CO2-klimaatfatalisten op in pypfol haw. Al moat iksels tajaan dat ik de 'yndoktrinaasje' dy't yn de media oer ús útstoart wurdt oer in mooglike relaasje ynearsten wol leaude. Yn grutte parten fan 'e wrâld is it op't heden wer iis- en iiskâld. Lês dit stikje mar ris. Neffens my moatte wy folle mear sjen nei oare oarsaken fan klimaatsferoarings. Benammen sinne-aktiviteit. Nei (ûnder oare) 1917, 1940, 1963 en 1986 yn 2009 ek wer in alvestêdetocht? It wurdt fan de krystdagen ôf wer fiks kâlder, nije wike op redens, hie Pyt it oer...

Posted op

Us âldste famke, Hannelys, begjint sa stadichoan frij knap te praten en it is in aardichheid te hearren hoe kreatyf bern fan dy leeftyd (4-5) taal 'betinke' kinne. Wy, as folwoeksenen, sitte faak yn in stramyn fan it wurdboek, en it skynt ferrekte dreech te wêzen om nije wurden te betinken of moaie wjergaders fan yngewikkelde Ingelske of Hollânske termen. Om oan te jaan dat it helendal net sa lêstich hoecht te wêzen hjirby in pear foarbylden dy't Hannelys sels betocht hat:

Posted op

Boarnsterhim stiet takom jier as iennichste Fryske gemeente ûnder finansjeel tafersjoch fan de provinsje. Ek dit jier is dat al it gefal. Boarnsterhim hat mei de provinsje in plan makke om yn 2012 definityf út de reade sifers te wêzen. Neffens wethâlder Daan van der Meulen hat de gemeente it ôfrûne jier al mear as 500.000 euro besunige. Dêr moat it kommende jier nochris 1,2 miljoen euro bykomme.

Boarne: Omrop Fryslân.

Posted op

Sjoch hjirre foar mear ynformaasje. Yn alle gefallen binne der blykber gjin saken dy't op de saneamde 'risikokaart' in plakje hawwe moatte. Wolle jo de ynfo fan jo eigen plak witte, sjoch hjir efkes. Fansels binne der ek oare risiko's, mar dy hawwe gjin plakje op 'e kaart krigen.

Posted op

Hieltyd mear wurdt ús, fia media mar ek fia it wurk, ynwreaun dat it goed wêze soe om in grypprik te heljen. Gefoelsmjittich haw ik dêr fuortendaliks al fan tocht dat dat foar my mar net wêze moat, ommers wat is der mis mei in lyts grypke ienris yn 'e safolle jier? It heart by it libben en in bytsje útsiikje wurdt in minsk foar myn idee net minder fan. Mar goed, ik bin gjin medikus en lit de echte sûnens-diskusje ek graach oan oaren oer. Lykwols, politike partijen hâlde har ek dwaande hâlde mei saken as folkssûnens en de sinteraasje dy't dêrmei anneks is.

Posted op

Kommende woansdei sille wy, yn EFA-ferbân, wer prate oer de Europeeske ferkiezings. Yn ien fan de sealen fan it Europeesk parlemint (Brussel) wurdt dat goed trochpraat. Fansels hawwe wy dat net allegear sels betocht. Yn septimber ferskynde der in oprop mei fragen oan it publyk om mei suggestjes te kommen. Wat de reaksjes oangiet kin ik sizze dat it publyk foaral in demokratysker Europa wol, tichter by de boarger. En minder burokrasy. Tink oan hele spesifike formulieren, dy't yn 5-fâld opstjoerd wurde moatte. Net mear fan dizze tiid. It kommittee fan de regio's dêr't gjin beneamde, mar keazen bestjoerders yn sitte moatte.

Posted op

Is it fiif foar tolven foar it ferskaat oan talen yn Dútslân? As wy de meast resinte ûntjouwings leauwe moatte al. De CDU, kollega-partij fan it CDA hjirre (Kristen-Demokraten), hat útsteld dat "Die Sprache der Bundesrepublik ist Deutsch". Dy sin soe opnommen wurde moatte yn 'e Dútske grûnwet. Wylst oant no ta bepalingen oer taal benammen op dielsteat (Land)-nivo nommen waarden. Friezen, Denen en Sorben binne erkende taalminderheden yn Dútslân, hoe komt it dêrmei? Doe't ik it berjocht op de side fan de EFA, de Europarlemintspartij dêr't de FNP by oansluten is, lies, gong de grize my oer de grouwe.

Posted op

Einlings, nei hast in moanne, wer on-line. De webloch wie, nei alle gedachten troch in fikse hack, ferantwurdlik foar in soad geheugengebrûk fan de server wêrtroch de server regelmjittich fêstrûn en de weblog troch it bedriuw dat foar my de site beheart (hosting ensfh.) him ôfsletten hat. Tige ferfelend en ik haw der in soad mails en fragen oer krigen oft dit doelbewust dien is en sa ja troch wa. Om't de ynhâld geregeld frijwat kritysk is. It is foar ús no net te achterheljen. Lykwols, yn tafallichheden leau ik net sa bot. Wichtichste is dat de side no wer wurket.

Posted op

Der is no ek in apart, twatalich (Frysk-Nederlânsk) webstee makke troch de FNP foar de ferkiezings. Boppedat hiele aardige spotsjes: sjoch en harkje hjirre wat it resultaat wurden is! Ynkoarten sil ik de doarpen Eagum, Friens, Idaerd en Reduzum befolderje (postkoades 9006, 9007, 9008 en 9009). Mei-elkoar sawat 640 stiks. Mar, sjoen de gruttere ôfstannen sil it net folle minder wurk wêze as in pear tûzen struibrieven yn in stêd as Ljouwert, dêr't ik dat ek jierren dien haw. Bykommend foardiel is lykwols dat ik myn gemeente (Boarnsterhim) wat better kinnen lear. En sa binne der wer in hiel soad frijwilligers dwaande by de FNP de kommende wiken. As ik it leauwe mei, hawwe frijwilligers in soad bydroegen oan it súkses fan Obama oare kant oseaan. As politike partij kinne jo net wiis genôch wêze mei alle minsken dy't har belangeleas ynsette...

Posted op

Noch efkes en it is safier. De ferkiezings foar it wetterskip. Op dit stuit wurdt, as it oer ferkiezings giet, fansels noch folslein dominearre troch de striid tusken Obama en Mc Cain. Mar, nei 4 novimber sil it wol los gean mei de kampanje hjir yn ús omkriten. Hjir fine jo alle ynformaasje fan de FNP oer dy ferkiezings. Ik doar te sizzen dat wy in tige saakkundige listlûker hawwe (Lolke Folkertsma). Op 27 novimber om 19.00 oere witte wy de útslach. It sil my nij dwaan hoe't dit ynstitút demokratisearre wurde kin, want dat it oars moat is dúdlik...